Young Professionals: ‘Ik focus op rechtsgebieden waarin de overheid zich moet verhouden tot kwetsbaren en behoevenden’
In dit artikel:
Micha Venderbos is een jurist die zich vooral toelegt op bestuursrecht en op de vraag hoe de overheid met burgers omgaat en hoe die burgers tegen staatsmacht worden beschermd. Zijn interesse vloeide voort uit een brede studiekeuze aan het einde van de middelbare school en uit een al vroeg bestaande aandacht voor eerlijkheid en conflictoplossing. Een keerpunt in zijn opleiding was het vak rechtsfilosofie; denkers als Ronald Dworkin inspireren hem vanwege hun nadruk op rechtsbeginselen en correctieve functies van het recht.
Hij begon zijn loopbaan na zijn afstuderen in 2014 met een traineeship bij een gemeente in het sociaal domein en werkte daarna bij de rechtbank in Den Bosch, waar hij veelvuldig met asielrecht en toeslagen(herstel)recht in aanraking kwam. Die terreinen spreken hem aan omdat besluiten daar levens ingrijpend kunnen beïnvloeden en daarom strikte rechtsbescherming vereisen. Venderbos publiceert regelmatig over deze onderwerpen: recent over de menselijke maat in socialezekerheidsrechtspraak en eerder over casussen als de boodschappenaffaire en bestuursrechtelijke opsporing die diep in privélevens ingrijpen.
Als annotator en commentator ziet hij een belangrijke externe controlefunctie voor juridische auteurs. Hij hekelt dat wetenschappelijke en vakpublicaties destijds onvoldoende kritisch waren op de strenge toeslagenjurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State; volgens hem faalde de vakpers daarin deels om tijdig ‘ongekend onrecht’ te signaleren. Vanuit die bekommernis nam hij in 2023 contact op met uitgever Wolters Kluwer en sindsdien selecteert hij uitspraken over toeslagen en toeslagenherstel voor het tijdschrift Rechtspraak Sociale Verzekeringen. Hij vindt dat uitgevers actiever moeten signaleren welke rechtsgebieden onderbelicht zijn.
Venderbos noemt ook collega’s en rechters die hem inspireren: vreemdelingenrechter Steffie van Lokven vanwege haar prejudiciële vragen aan het Europese Hof en Rogier Stijnen vanwege zijn productiviteit en scherpte in annotaties. Juridisch inhoudelijk waardeert hij recente jurisprudentie over het evenredigheidsbeginsel, in het bijzonder de Harderwijk-uitspraak (februari 2022) die een glijdende schaal van toetsingsintensiteit hanteert — een instrument om balans te vinden tussen rechtsbescherming en bestuurlijke beleidsruimte. Hij is kritisch op te terughoudende toetsing bij bijstandsterugvorderingen, omdat die besluiten vaak ingrijpend zijn.
Op de lange termijn wil Venderbos zich inhoudelijk blijven ontwikkelen, recht doen en waar mogelijk het recht verbeteren, onder meer door zorgvuldige annotaties te schrijven. Hij beschrijft zichzelf als een nauwkeurige lezer en schrijver die daarbij steeds de mens achter de zaak centraal houdt.