WODC: modernisering Wna nodig voor toekomstbestendig notariaat
In dit artikel:
Het WODC-rapport Deel II van de Staat van het Notariaat onderzoekt de aanbodzijde van notariele dienstverlening (kandidaat‑notarissen, toegevoegd notarissen en notaris‑ondernemers) en constateert dat vooral het ondernemerschap binnen het notariaat onder druk staat. Hoewel het totale aantal notarissen en ondersteunend personeel de laatste jaren is gegroeid, daalt het aantal zelfstandige notaris‑ondernemers en vestigingen en vergrijst deze groep sterk. In landelijke regio’s buiten de Randstad ontstaat op korte termijn opvolgingsproblematiek bij kleine kantoren, wat de continuïteit van het aanbod bedreigt.
De aantrekkingskracht van het vak blijft vanwege de inhoud en publieke rol groot, maar blijvende bezwaren onder professionals en studenten zijn hoge werkdruk, administratieve lasten, tuchtrechtelijke risico’s en de zwaardere poortwachtersrol bij antiwitwasmaatregelen. Die rol kost veel extra tijd, leidt tot regeldruk en levert onzekerheid op omdat cliënten kunnen ‘shoppen’ en vertrouwelijkheid signalering bemoeilijkt. Ook arbeidsvoorwaarden schrikken af: slechte werk‑privébalans, relatief lage beloning, weinig flexibiliteit en het ontbreken van een sector‑cao verminderen de aantrekkelijkheid van het ondernemerschap, naast financiële en aansprakelijkheidsrisico’s.
Digitalisering wordt gezien als cruciale hefboom om met minder notarissen aan de maatschappelijke vraag te blijven voldoen. De KNB‑infrastructuur krijgt waardering, maar implementatie verschilt sterk tussen kantoren; er is steun voor meer digitale afhandeling van standaardakten als fysiek contact behouden blijft.
De onderzoekers doen zes aanbevelingen: modernisering van werkgeverschap en arbeidsvoorwaarden, verlaging van werkdruk (onder meer via digitalisering), heroverweging van de poortwachtersrol, aanpassing van functiebenamingen, betere voorlichting en klachtafhandeling rond tuchtrecht, en herziening van toelatingsdrempels en -procedures in de Wet op het notarisambt om het beroep toekomstbestendiger te maken.