WODC: kwaliteit van mediation in Nederland onvoldoende in beeld

In dit artikel:

Mediation is inmiddels een vast onderdeel van het Nederlandse rechtsbestel, maar volgens nieuw onderzoek van het WODC is nog onvoldoende duidelijk hoe effectief en juridisch betrouwbaar de werkwijze is. Het onderzoek kwam er na een motie van Kamerleden Ellian en Knops voor een overzichtelijker en beter gereguleerd mediationveld.

In 2024 leidde 56 procent van de mediations tot gedeeltelijke of volledige overeenstemming. Deelnemers zijn meestal tevreden over de deskundigheid en begeleiding van mediators. Wel ontbreekt actuele kennis over de vraag of afspraken standhouden en worden nageleefd.

De kwaliteitsbewaking is versnipperd over onder meer de MfN, het ADR Register en de vFAS. Zij hanteren verschillende eisen voor toelating, opleiding en toezicht, waardoor rechtzoekenden de kwaliteit van mediators moeilijk kunnen vergelijken. Een centraal register heeft voorlopig onvoldoende draagvlak; daarom wordt gekeken naar wettelijke, uniforme kwaliteitsnormen.

Het WODC vindt vooral de juridische kwaliteit van vaststellingsovereenkomsten onderbelicht. De onderzoekers adviseren juridische toetsing van deze afspraken en nader onderzoek naar machtsverschillen en mogelijke druk om akkoord te gaan. Ook moet mediation worden vergeleken met rechtszaken op kosten, snelheid en effectiviteit. Meer empirisch onderzoek is nodig om vast te stellen welke maatregelen de kwaliteit en rechtsbescherming daadwerkelijk verbeteren.