Wie betaalt jou eigenlijk?

In dit artikel:

Marijn gebruikt een recente uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland als illustratie voor een bredere ontwikkeling in de juridische markt: businessmodellen die rusten op automatisering én op derdebetalers lopen gevaar. Twee bijna identieke WOZ‑bezwaarprocedures laten het probleem zien: een fiscaal advocaat die een distributiecentrum verdedigt factureert tradioneel (€350 per uur), een geautomatiseerd kantoor dat massaal woningen aanvoert werkt op no‑cure‑no‑pay en kreeg van de rechtbank slechts €15 aan proceskosten toegekend. Beide partijen gebruiken technologie; het verschil zit in wie de rekening betaalt.

Marijn betoogt dat tarieven voortkomen uit twee verschillende fundamenten. Als de cliënt zelf betaalt, weerspiegelt het tarief de waarde die die cliënt toekent. Als een derde partij — gemeente, verzekeraar of werkgever — betaalt, gaat het bij vergoeding vooral om de werkelijke kostprijs. Omdat automatisering de marginale kosten naar vrijwel nihil drukt, zullen rechters en vergoedingsregimes die derdebetalersplaatsen snel terugschroeven tot lage, vaste vergoedingen. De uitspraak van maart maakte dat scherp: rapporten die uit een software‑model komen tellen bij kostenveroordeling niet als uren tegen een professioneel tarief maar als een minimale kostenschatting (de genoemde €15).

Dit fenomeen beperkt zich niet tot WOZ‑zaken. Ook letselschade (waar verzekeraars betalen), vaste vergoedingen voor het controleren van vaststellingsovereenkomsten bij reorganisaties en bezwaarprocedures tegen geautomatiseerde overheidsbesluiten lopen het risico te worden teruggebracht tot zeer lage vergoedingen zodra standaardwerk uit modellen komt. Voor WOZ‑bureaus die tienduizenden identieke bezwaren door een machine haalden, betekent de rechterlijke koerswijziging het verdwijnen van hun verdienmodel. De fiscaal advocaat met directe betalende opdrachtgevers merkt daarentegen niets, omdat zijn tarief op cliëntwaarde gebaseerd blijft.

Praktisch advies van de columnist: inventariseer je dossiers en je omzetbronnen. Hoeveel van je inkomsten betaalt de cliënt zelf, en hoeveel rust op een derde betaalsysteem? Voor dat tweede segment moet je nagaan of het op termijn de kosten van kantoor en personeel kan blijven dekken — of dat het tijd wordt je businessmodel te herijken naar complexere, cliëntgedragen diensten of andere verdienmodellen.