Versterking onafhankelijkheid rechtspraak

In dit artikel:

Het kabinet wil de afstand tussen politiek en rechtspraak vergroten en daarmee de onafhankelijkheid van rechters verder beschermen. Staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid informeerde de Tweede Kamer hierover voorafgaand aan het commissiedebat over de rechtspraak op 11 november.

De plannen richten zich op twee terreinen. Ten eerste moet de ministeriële invloed op de benoeming van leden van de Raad voor de rechtspraak worden beperkt. Een wetsvoorstel daarover gaat naar verwachting eind 2026 in consultatie. Volgens de voorgenomen regeling kan de minister kandidaten die door de Raad zijn voorgedragen niet langer tegenhouden.

Ten tweede krijgt de rechtspraak vanaf de rijksbegroting voor 2028 een afzonderlijk beleidsartikel. Daarvoor is geen wetswijziging nodig. Volgens Van Bruggen versterkt deze aparte begrotingspositie de institutionele en financiële onafhankelijkheid van de rechtspraak.

Justitie en Veiligheid, Financiën en de rechtspraak onderzochten daarnaast andere mogelijkheden om de zelfstandigheid te vergroten. Die maatregelen vergen waarschijnlijk wetswijzigingen en worden daarom verder uitgewerkt. De Kamer wordt later over de uitkomsten geïnformeerd. De huidige Wet op de rechterlijke organisatie beschermt de rechtspraak al tegen politieke inmenging in individuele zaken en kent regels voor de financiering en aansturing van de Raad voor de rechtspraak.