Trumps Vredesraad (Board of Peace)
In dit artikel:
Bij de oprichting van de Verenigde Naties kregen de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad – onder wie de VS en Rusland – vetorecht in ruil voor de politieke plicht als hoeders van het stelsel van collectieve veiligheid. Het artikel stelt dat die ruil momenteel is doorgeslagen: zowel Rusland als de VS schenden inmiddels openlijk de waarden van het Handvest en ondermijnen daarmee de op regels gebaseerde mondiale orde.
De breuk concentreert zich rond de Russische oorlog in Oekraïne (vanaf februari 2022) en de blokkade van de Veiligheidsraad door het Russische veto. Omdat de Raad bindende maatregelen verhinderde, nam de Algemene Vergadering meerdere keren in speciale spoedsessies resoluties aan die Rusland als agressor bestempelden. In februari 2025 stemden de VS tegen een door Oekraïne en Europese landen ingediende veroordeling (resolutie ES-11/7), waarbij zij zich in een verrassende groep met onder meer Rusland, Wit‑Rusland, Noord‑Korea en Israël bevonden. De Amerikaanse reactie — eerst tegen, later slechts een eigen summier alternatief en uiteindelijk onthouding bij een aangepaste tekst — wees volgens de auteur op een koerswijziging: de VS stellen zich niet langer primair als verdediger van het Handvest op.
Daarnaast belicht het stuk meerdere Amerikaanse acties die volgens de auteur het internationale recht schenden: een vermeende poging tot ontvoering van de Venezolaanse president Maduro, het vernietigen van kleine schepen op volle zee met verklaringen over drugstransporten, economische en militaire druk richting Denemarken over Groenland, en een recente aanval op Iran zonder VN‑mandaat of aantoonbare imminente dreiging. Deze stappen, samen met de eerdere Irak‑invasie (2003) en Russische acties in Georgië (2008) en de Krim (2014), tonen volgens de analyse dat ook de VS niet langer als betrouwbare hoeder van de VN‑principes kan worden gezien.
Voorts introduceert president Trump een eigen “Vredesraad” (Board of Peace) in het kader van zijn Gaza‑vredesplan: een internationaal overgangsorgaan onder zijn voorzitterschap met een brede opdracht om langdurige vrede te verzekeren. Hoewel de VN‑Veiligheidsraad het Gaza‑plan (resolutie 2803, november 2025) legitimeerde, geldt die steun niet automatisch voor Trumps bredere Vredesraad. De auteur waarschuwt dat deze nieuwe raad concurreert met de VN, opereert buiten bindende regels en versterkt het primaat van macht boven de rule of law. Veel westerse staten (onder andere Frankrijk, het VK, Noorwegen, Spanje, Italië, Zweden) hebben de uitnodiging al afgewezen; de auteur adviseert Nederland hetzelfde te doen.
Als tegenmaatregel pleit de auteur ervoor dat Nederland en Europese partners actief inzetten op gebruik van de procedure van speciale spoedsessies van de Algemene Vergadering zolang de Veiligheidsraad lamligt. Ook moet Nederland initiatieven nemen om verdere ontmanteling van de VN te voorkomen, in lijn met de waarschuwingen van VN‑secretaris‑generaal Guterres dat de organisatie failliet dreigt te gaan. De kernboodschap: het stelsel van collectieve veiligheid blijkt ernstig aangetast nu twee veto‑machten hun bijzondere verantwoordelijkheid verwaarlozen of misbruiken, en Europa zou moeten optreden om de VN als internationaal rechtsorgaan te bewaren.