Ruimte voor verbetering

In dit artikel:

Artikel 45a van de Advocatenwet legt bij de arrondissementsdeken de taak van toezicht op advocaten; om een externe blik toe te voegen werd in 2015 het College van Toezicht (CvT) ingesteld. Het CvT fungeert niet als directe baas van de lokale dekens, maar als systeemtoezichthouder: het toetst of het toezichtstelsel zelf effectief werkt — bijvoorbeeld of dossiers tijdig worden afgehandeld, of methoden risico’s signaleren en of die risico’s worden benut voor risicogestuurd toezicht.

Het jaarverslag 2025 van het CvT laat enkele opvallende punten zien. Het college legt sterk de nadruk op het onderscheid tussen wat het noemt ‘repressief’ en ‘preventief’ toezicht. Voor echte preventieve bevoegdheden op voorhand bestaat in de wet geen grondslag; waarschijnlijk bedoelt het CvT met die term het actieve toezicht dat dekens uitvoeren zonder voorafgaand signaal, op basis van de door elke advocaat twee keer per jaar ingevulde CCV’s. Verder stelt het CvT dat risicogestuurd toezicht beter kan, maar blijft onduidelijk wát precies tekortschiet: identificatie van risico’s, informatieverzameling of het opvolgen van signalen.

Algemene conclusie: het toezicht op de advocatuur professionaliseert — weg van traditionele netwerken richting gespecialiseerde toezichthouders met kennis van bedrijfsstructuren, sancties, witwasregelgeving en gedragsrecht — maar de externe toezichthoudende rol van het CvT en de uitwerking van risicogestuurd werken vragen nog aanscherping.