RIO-selectie ingrijpend gewijzigd
In dit artikel:
De Rechtspraak heeft Berenschot/Leeuwendaal vanaf augustus 2026 aangesteld voor de tests en assessments in de selectie voor de opleiding tot rechter (RIO). De wisseling van assessmentpartner vormde aanleiding om het selectieproces aan te passen, mede naar aanleiding van een kritische evaluatie uit 2025. Daaruit bleek dat veel onderdelen weinig voorspellende waarde hadden voor prestaties tijdens de opleiding.
De analytische preselectietest blijft bestaan, maar de Watson-Glaser-test voor kritisch redeneren is vervangen door toetsen over analogieën, diagrammen, cijferreeksen en figuurreeksen. Kandidaten krijgen zes weken om de test flexibel, ook buiten werktijd, te maken. Wie slaagt, mag twee jaar op RIO-vacatures solliciteren; wie niet slaagt, mag na een jaar opnieuw deelnemen. Omdat thuis afleggen fraude makkelijker maakt, volgt later een checktest.
Bij de sollicitatie zijn referenties geschrapt, omdat die weinig voorspellende waarde hadden en niet uniform werden beoordeeld. De briefselectie en lokale gesprekken blijven bij de gerechten liggen. Volgens de evaluatie verschillen die sterk per gerecht en ontbreekt duidelijke standaardisatie. De auteur vindt het daarom problematisch dat de Rechtspraak ruimte wil houden voor maatwerk en vrijheid, terwijl onderzoekers juist uniforme werkwijzen, scores en beslisregels aanbevelen.
Het vroegere assessment heet nu assessmentcenter. De voorbereiding is ingekort van acht vragenlijsten en een game naar één persoonlijkheidsvragenlijst en een zelfreflectiedocument. De assessmentdag is daarentegen uitgebreid met een analyseopdracht, een checktest en een nagesprek met de psycholoog, naast het interview en rollenspel. Volgens Nicoline Hermans is niet steeds duidelijk waarom extra nadruk op analytisch vermogen nodig is.
De landelijke eindgesprekken blijken volgens de evaluatie het meest voorspellend, al blijft die voorspellende waarde beperkt. De Landelijke Selectiecommissie Rechters krijgt daarom voortaan vooraf alleen het cv en niet langer het assessmentrapport, zodat haar oordeel minder wordt beïnvloed. Hermans waardeert dat de Rechtspraak het proces evalueert en wijzigt, maar hoopt dat bij een volgende ronde ook de aanbevelingen over standaardisatie serieus worden uitgevoerd.
Vandaag Inside: Hans Teeuwen heeft boodschap voor Stephan van Baarle (DENK): 'Pleurt lekker zelf op!'