Reservistenzaak niet-ontvankelijk verklaard wegens niet uitputten nationale rechtsmiddelen

In dit artikel:

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft op 23 september 2026 de klacht in de zaak-Kuijt tegen Nederland niet-ontvankelijk verklaard. Het Hof deed daarmee geen inhoudelijke uitspraak over de vraag of de reservistenpraktijk van de Hoge Raad verenigbaar is met artikel 6 EVRM, dat het recht op een eerlijk proces waarborgt.

Bij de Hoge Raad kunnen strafrechters die geen deel uitmaken van de toegewezen zetel als ‘reservisten’ deelnemen aan de beraadslaging, zonder mee te stemmen. Deze werkwijze moet bijdragen aan een uniforme uitleg en toepassing van het recht. Kuijt stelde dat hierdoor geen sprake is van een rechtsprekend college dat bij wet is ingesteld en dat de betrokken rechters niet voldoende onafhankelijk zijn.

Volgens het EHRM had Kuijt eerst de nationale rechtsmiddelen moeten benutten. De wrakingskamer van de Hoge Raad had alleen kunnen oordelen over mogelijke partijdigheid en concludeerde gemotiveerd dat daarvan geen sprake was. De overige bezwaren hadden volgens het Hof in de cassatieprocedure zelf aan de Hoge Raad moeten worden voorgelegd. Hoewel daarvoor geen duidelijk uitgewerkte procedure bestaat, achtte het EHRM zo’n rechtsgang theoretisch beschikbaar, mede vanwege de rechtstreekse werking van het EVRM en de bereidheid van de Hoge Raad om mensenrechtelijke argumenten te beoordelen.

Het Hof benadrukte het grote belang van rechterlijke onafhankelijkheid voor het vertrouwen in de rechtspraak. Tegelijkertijd noemde het de zorgen over de langdurige reservistenpraktijk ernstig en stelde het dat de Hoge Raad deze kwestie zorgvuldig zelf moet onderzoeken.