Rekenkamer: minister en leiding UVW blind voor toename fouten met WIA

In dit artikel:

De Algemene Rekenkamer concludeert in een rapport van 3 december 2025 dat het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) de afgelopen jaren onvoldoende toezicht heeft gehouden op de uitvoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) door het UWV. Omdat UWV vooral gericht was op het wegwerken van achterstanden, bleef aandacht voor correcte vaststelling van dagloon, maatmanloon en uitkeringsduur achter. Als gevolg kregen tienduizenden zieke werknemers tussen 2020 en 2024 te veel of te weinig uitkering; enkele honderden ontvingen ten onrechte helemaal niets.

De Rekenkamer wijst op structurele oorzaken: ingewikkelde regelgeving, een tekort aan verzekeringsartsen, verouderde IT-systemen en veel handmatig werk. Bij ongeveer een kwart van de beoordelingen waren de rapportages van verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen zo summier dat niet valt na te gaan of de belastbaarheid, mate en duur van arbeidsongeschiktheid goed zijn vastgesteld. UWV’s prioriteit om wachttijden te korten ging ten koste van kwaliteit.

Het ministerie heeft volgens het rapport te lang afgewacht met vereenvoudiging van de WIA en had een blinde vlek voor zwak kwaliteitsmanagement bij UWV. Het veelgerapporteerde rechtmatigheidscijfer van bijna 100% gaf een onterecht geruststellend beeld. Hoewel UWV eind 2024 meldde dat maatregelen het aantal onjuiste beoordelingen verminderden, is niet aangetoond dat dit voldoende is.

De Rekenkamer roept op tot sneller en fundamenteel hervormen van de WIA, scherper toezicht door de minister gericht op de financiële risico’s voor burgers, betere bedrijfsvoering en IT bij UWV, en maatregelen waardoor uitkeringsgerechtigden zelf de plausibiliteit van hun uitkering kunnen controleren. Alleen dan kan de wet uitvoerbaar en minder foutgevoelig worden, zodat langdurig zieke werknemers duidelijkheid krijgen over hun recht en hoogte van de uitkering.