Rechte rug

In dit artikel:

Extreemrechtse partijen in Nederland, met name JA21 en Forum voor Democratie, voeren een systematische kritiek op de rechterlijke macht wanneer die hun politieke plannen in de weg staat. Recent leidde een interview met een Limburgse rechter en een kritisch vonnis over moslims tot verontwaardigde Kamervragen en kritiek in de media. JA21 keurt het zoeken van rechters naar recht boven wetgeving af en beschouwt verwijzing naar het Europees Hof als obstructie. Forum gaat verder: zij bestempelt rechters als een ‘ideologische elite’ en wil met een aangekondigde Wet op de Rechtsvinding afdwingen dat rechters uitsluitend naar de oorspronkelijke bedoeling van de wet wijzen en geen toetsing meer aan verdragen mogen doen.

De inzet is duidelijk: de wetgever of de machthebber moet de enige bron van recht zijn, waardoor onafhankelijke rechtspraak ondergeschikt wordt aan politieke wil. Dat risico van het knevelen van rechters wordt breed erkend als een stap richting autocratie en repressie. De verontrusting groeit doordat ook andere rechtse fracties dit gedachtegoed lijken te normaliseren, terwijl de verantwoordelijke minister van Justitie (Van Weel) en de aanwijzing van een marineofficier voor justitie weinig vertrouwen wekken in bescherming van rechtsbescherming.

Als gevolg hiervan is het behoud van een zelfstandige rechtspraak niet verzekerd; advocaten en juristen zullen actief moeten opkomen voor hun onafhankelijkheid om te voorkomen dat rechters gereduceerd worden tot de compliance-afdeling van de staat.