Rechtbank te doortastend door zelf in zaak te voorzien?

donderdag, 23 april 2026 (14:13) - Recht.nl

In dit artikel:

De rechtbank heeft in de zaak zelf voorzien door een pand rechtstreeks als beschermd monument aan te wijzen op basis van art. 8:72 lid 3 Awb. Daarmee liet de rechter meerdere tussenoplossingen onbenut: geen toepassing van de bestuurlijke lus (art. 8:51a Awb) waarmee het college het motiveringsgebrek had kunnen herstellen in combinatie met een voorlopige voorziening (art. 8:80b lid 3 Awb) die sloop verbiedt; geen eenvoudige vernietiging gevolgd door een nieuwe beslissing op bezwaar met een sloopverbod (art. 8:72 lid 5 Awb); en geen bevel aan het college om in een hernieuwde beslissing het pand als gemeentelijk monument aan te wijzen (art. 8:72 lid 4 Awb). De kernvraag is of de rechterrechtstreeks een definitieve beslissing mag nemen wanneer minder ingrijpende, administratieve routes voor herstel van de besluitvorming openstaan, of dat de rechtbank te ver is gegaan door zelf de definitieve uitkomst vast te leggen. De zaak raakt aan de balans tussen doeltreffende rechtsbescherming van cultureel erfgoed en terughoudendheid ten opzichte van het bestuur: enerzijds voorkomt directe aanwijzing onmiddellijke sloop, anderzijds kan dit als een vorm van rechterlijke inbreuk op bestuurlijke bevoegdheden worden gezien.