Rechtbank: accreditatiesysteem pers onrechtmatig

In dit artikel:

De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag heeft het accreditatiesysteem uit de Persrichtlijn 2024 onrechtmatig en onverbindend verklaard. De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en de Vereniging van Mediajournalisten Nederland (VMN) hadden tegen de regeling geprocedeerd omdat die een scheidslijn zou trekken tussen geaccrediteerde en niet-geaccrediteerde journalisten.

De Persrichtlijn, die op 1 juni 2024 in werking trad, voorzag in een procedure voor het verkrijgen van een perspas waarmee toegang tot gerechtsgebouwen en zittingen eenvoudiger zou worden geregeld; wie geen accreditatie had moest zich steeds apart aanmelden en identificeren. De rechter oordeelt dat die praktische regeling leidt tot ongerechtvaardigde ongelijke behandeling en onvoldoende rekening houdt met het constitutionele belang van persvrijheid en vrijheid van nieuwsgaring.

Belangrijke gronden voor het oordeel zijn dat er geen overtuigende, objectieve rechtvaardiging is gegeven voor de structurele voorkeur van geaccrediteerden en dat de criteria voor toekenning van accreditatie onduidelijk en niet transparant zijn. De uitspraak betekent dat het accreditatiegedeelte van de richtlijn niet mag worden toegepast; de overige onderdelen blijven wel van kracht.

De rechtbank benadrukt dat rechtbanken wel bevoegd blijven om maatregelen te treffen voor orde en veiligheid, maar dat zulke maatregelen moeten passen binnen de fundamentele rechten van journalisten. De uitspraak maakt voorlopig een einde aan het onderscheid in toegang tussen geaccrediteerde en niet-geaccrediteerde verslaggevers.