Rapport: OM schendt nog steeds wettelijke regels bij strafbeschikkingen

In dit artikel:

Procureur‑generaal Edwin Bleichrodt van de Hoge Raad heeft in een nieuw rapport aan de minister van Justitie en Veiligheid geconcludeerd dat het Openbaar Ministerie nog steeds niet voldoet aan de wettelijke eisen bij het opstellen en uitreiken van strafbeschikkingen. Het document, getiteld "Wordt vervolgd: Buiten de rechter OM", is een vervolg op een onderzoek uit 2022 en laat zien dat verbeteringen grotendeels uitblijven.

Het OM schiet op meerdere punten tekort: veel beschikkingsteksten missen een volledige of nauwkeurige omschrijving van de gedraging, de juridische kwalificatie is regelmatig onjuist, de schuld van verdachten wordt niet altijd goed vastgesteld en verdachten krijgen onvoldoende informatie over de gevolgen van de opgelegde sanctie. Bovendien worden beschikkingen vaak niet vertaald voor mensen die slecht Nederlands spreken.

Het OM wijt vertragingen aan ontoereikende automatisering en wacht op een nieuw zaakbeheersysteem, maar de PG wijst erop dat handmatige correcties binnen het huidige systeem veel vaker benut kunnen worden. Van vier aanbevelingen uit 2022 zijn er slechts twee deels uitgevoerd; belangrijke punten zoals informatievoorziening bij rijontzegging en de afstemming met CJIB over vertalingen blijven onopgelost. De PG waarschuwt om uitbreiding van het gebruik van strafbeschikkingen pas te overwegen als organisatie en ICT de wettelijke verplichtingen daadwerkelijk kunnen waarborgen en dringt aan op daadwerkelijke monitoring en evaluatie.

(Toelichting: een strafbeschikking is een door het OM opgelegde straf of maatregel zonder tussenkomst van een rechter, veel gebruikt bij lichte strafzaken.)