Publicatie van wetenschappelijke artikelen onder open-access-contract vallen onder hoog btw-tarief

In dit artikel:

Sinds 2020 valt digitale journalistieke publicatie onder het lage btw-tarief, maar voor wetenschappelijke artikelen die via open-accesscontracten verschijnen moet volgens de rechter toch het hoge tarief worden toegepast. De uitspraak stelt dat open-accesspublicatie kwalificeert als een digitale dienstverlening, niet als een digitale publicatie die voor het lagere tarief in aanmerking komt.

Kennisinstellingen protesteren tegen die duiding. Hun kernargument is dat het publicatieproces voor een open-accessartikel wezenlijk niet anders verloopt dan bij het traditionele abonnementsmodel: de productie, redactie en publicatie blijven gelijk, alleen de betaalmethode en de toegankelijkheid verschillen. Zij vrezen dat de hogere btw de kosten voor universiteiten en onderzoekers verhoogt en zo de transitie naar open access belemmert.

De zaak raakt aan bredere vragen over hoe wet- en regelgeving omgaat met veranderende financieringsmodellen in de academische wereld. Als open access als dienstverlening wordt gezien, kan dat leiden tot hogere publicatiekosten (door btw-heffing) en tot oproepen voor politieke of fiscale aanpassingen om open access financieel houdbaar te houden voor kennisinstellingen en wetenschappers.