Planbureaus: investeringen versterken brede welvaart, maar belangrijke opgaven blijven liggen

In dit artikel:

Het kabinet trekt in 2026 vooral extra geld uit voor defensie en investeert daarnaast in onderwijs, klimaat, natuur, woningbouw en infrastructuur. Volgens het Centraal Planbureau, het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving kunnen deze uitgaven de brede welvaart op termijn versterken. Dat staat in hun gezamenlijke rapport over de begrotingsplannen voor Prinsjesdag 2026.

De planbureaus waarschuwen echter dat Nederland achterloopt bij het halen van de klimaatdoelen. Uitstel maakt maatregelen tegen klimaatverandering duurder en Nederland is nog onvoldoende voorbereid op hitte, droogte en wateroverlast. Ook kan de overheidsschuld op langere termijn oplopen, waardoor financiële lasten bij toekomstige generaties terechtkomen.

Bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid, hogere lasten op arbeid en grotere financiële risico’s bij ziekte of werkloosheid treffen vooral huishoudens met lage inkomens. Het landbouw-, natuur- en stikstofbeleid kan volgens de onderzoekers wel een belangrijke stap richting natuurherstel betekenen, maar vereist langdurige en ingrijpende inspanningen van boeren en overheid.

Verder legt het kabinet meer verantwoordelijkheid voor gezondheid en welzijn bij burgers en hun sociale omgeving. Niet iedereen heeft daarvoor voldoende geld of steun. De planbureaus benadrukken daarom het belang van transparant beleid en duidelijke, meetbare doelen, zodat de voortgang en effecten daadwerkelijk kunnen worden beoordeeld.