PG: OM blijft wettelijke regels schenden bij strafbeschikkingen

In dit artikel:

Procureur‑generaal Edwin Bleichrodt van de Hoge Raad stelt in een nieuw toezichtrapport dat het Openbaar Ministerie (OM) bij het opleggen van strafbeschikkingen nog steeds structureel tekortschiet in het naleven van wettelijke regels. Het rapport, getiteld "Wordt vervolgd: Buiten de rechter OM", werd dinsdag aan de minister van Justitie en Veiligheid aangeboden en bouwt voort op een eerdere beoordeling uit 2022.

Het onderzoek signaleert meerdere knelpunten: onvolledige of onjuiste feitomschrijvingen en juridische kwalificaties, gebrekkige schuldvaststelling in sommige zaken, onvoldoende informatieverstrekking aan verdachten over de tenuitvoerlegging van sancties en nalatigheid bij het vertalen van relevante onderdelen voor niet‑Nederlandstaligen. Veel voorgestelde verbeteringen zijn niet doorgevoerd omdat het verouderde zaaksysteem en andere geautomatiseerde processen beperkte wijzigingsmogelijkheden bieden. Daardoor zijn technische oplossingen uitgesteld naar een nieuw zaaksysteem, terwijl handmatige correcties volgens de PG ook nu al mogelijk en noodzakelijk zijn.

Van vier aanbevelingen uit 2022 is slechts gedeeltelijk gehoor gegeven aan twee. Voorgenomen verbeteringen in de informatievoorziening (gedeeltelijk gepland voor 2025) lopen vertraging op en betreffen voorlopig alleen taak- en gedragsstraf. De regeling voor vertalingen is deels geregeld voor door het OM verzonden beschikkingen; voor beschikkingen die via het CJIB lopen, zijn afspraken nog in onderhandeling.

De PG adviseert terughoudendheid bij eventuele uitbreiding van het gebruik van strafbeschikkingen en raadt aan eerst te toetsen of automatisering en organisatie daadwerkelijk kunnen voldoen aan wettelijke eisen, plus het structureel uitvoeren van monitoring en evaluatie.