Persoonlijke aansprakelijkheid advocaat ondanks exoneratiebeding
In dit artikel:
De Rechtbank Gelderland heeft op 9 april 2025 (ECLI:NL:RBGEL:2025:2674) geoordeeld dat een advocaat persoonlijk aansprakelijk kan zijn ondanks een exoneratieclausule in de algemene voorwaarden van zijn kantoor. In een erfrechtzaak tussen een eiser en de kinderen van zijn overleden ex-echtgenote was aanvankelijk bepaald dat de eisende partij zekerheid moest stellen; tegen dat oordeel werd hoger beroep voorbereid door een advocaat wiens opdracht formeel aan het kantoor was gegeven. De algemene voorwaarden probeerden persoonlijke aansprakelijkheid van individuele advocaten uit te sluiten en verwezen naar diverse civielrechtelijke artikelen, maar bevatten geen expliciete uitsluiting van aansprakelijkheid wegens onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW).
De rechtbank oordeelde dat die onduidelijkheid samen met het karakter van de overeenkomst — een professionele dienstverlener tegenover een consument — de contra‑proferentemregel activeert: onduidelijkheden in algemene voorwaarden worden in het voordeel van de consument uitgelegd. Daardoor kon de advocaat zich niet op de exoneratieclausule beroepen.
Inhoudelijk vond de rechtbank dat de advocaat niet had gehandeld zoals van een redelijk bekwaam en zorgvuldig advocaat verwacht mag worden. Concrete tekortkomingen waren onder meer gebrekkige betrokkenheid van de cliënt bij de processtrategie, het pas kort voor indiening overhandigen van de memorie van grieven, het nalaten van een na mondelinge behandeling toegezegd verzoek en het niet aanvoeren van grieven tegen een groot deel van de afwijzing van verrekeningsvorderingen. Omdat juist het ontbreken van die grieven doorslaggevend was voor het verlies van een reële kans op een gunstiger uitspraak over de verrekening, vond de rechtbank een causaal verband tussen de beroepsfout en het schadegevolg.
De schade werd volgens de leer van de kansschade vastgesteld op €49.475. Daarnaast werd de opdracht ontbonden en moest het kantoor reeds betaalde facturen ter waarde van €3.905,65 terugbetalen. De uitspraak benadrukt dat exoneratieclausules grenzen hebben: advocaten dienen cliënten tijdig en actief te betrekken bij strategische keuzes en essentiële proceshandelingen zorgvuldig uit te voeren; bij falen daarvan is persoonlijke aansprakelijkheid mogelijk ondanks contractuele uitsluiting.