Parlementaire controle op gedelegeerde regelgeving: 569 procedures, grote variëteit

In dit artikel:

Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en de Vrije Universiteit analyseerden in opdracht van het WODC hoe vaak en op welke manier voorhang- en nahangprocedures zijn opgenomen in Nederlandse wetten, en hoe vaak het parlement daarvan gebruikmaakt. Deze procedures geven Tweede en Eerste Kamer enige invloed op gedelegeerde regelgeving (zoals amvb’s en ministeriële regelingen), die anders zonder parlementaire stemming tot stand komt.

De inventarisatie (periode 2020–2024) laat zien dat 569 wetsbepalingen het parlement op enige wijze betrekken. De meeste werken via de lichtste variant: een termijn waarin Kamerleden vragen kunnen stellen of debat kunnen aanvragen. De wettelijke formuleringen variëren sterk en wijken vaak af van de vier modelbepalingen uit de Aanwijzingen voor de regelgeving, wat de praktische toepasbaarheid voor Kamerleden onduidelijk maakt. In meer dan de helft van de gevallen gaf de wetgever geen specifieke motivering voor het opnemen van zo’n procedure.

In 2020–2024 werden 618 ontwerp-besluiten en -regelingen aan het parlement voorgelegd; ruim 60% daarvan nam de Tweede Kamer stilzwijgend voor kennisgeving aan. De onderzoekers concluderen dat de procedures wel degelijk leiden tot parlementaire betrokkenheid, maar dat vereenvoudiging of herziening van de regels de controle effectiever en transparanter zou kunnen maken.