Over het verspreiden van extremistisch gedachtengoed

In dit artikel:

De auteur waarschuwt dat censuur in democratische rechtsstaten niet altijd openlijk of grof werkt, maar ook subtiel kan ontstaan via strafrechtelijke grenzen aan de vrijheid van meningsuiting. Aanleiding is een nieuw wetsvoorstel van 19 juni 2026 dat het openlijk steunen van terroristische organisaties en het verheerlijken van terrorisme strafbaar wil maken. Volgens de schrijver lijkt dat juridisch-technisch verdedigbaar, maar schuurt het politiek en maatschappelijk, juist omdat het niet gaat om direct gevaarlijke uitingen maar om vaag omschreven propaganda en sympathiebetuigingen.

Als voorbeeld noemt hij het Verenigd Koninkrijk, waar Palestine Action in 2025 als terroristische organisatie werd verboden en inmiddels duizenden mensen zijn opgepakt voor het tonen van steun. Dat laat volgens hem zien hoe snel wetgeving tegen “sympathie” voor extremisme kan uitmonden in politieke vervolging. Ook trekt hij een parallel met Nederland: een bestuurder die de Spreidingswet bewust niet uitvoert of zich onwettig opstelt, zou in theorie strafbaar kunnen zijn, maar vervolging daarvan zou al snel als politiek gemotiveerd worden gezien.

De kern van zijn betoog is dat de rechtsstaat grenzen moet stellen, maar voorzichtig moet zijn met strafbepalingen die vooral meningen raken. Zulke regels kunnen volgens hem een rechter in een politiek mijnenveld duwen, bijvoorbeeld bij pro-Palestina-uitingen of andere omstreden demonstraties. Daarmee dreigt niet alleen onduidelijkheid over wat nog mag worden gezegd, maar ook een glijdende schaal waarbij de overheid steeds vaker via het strafrecht afwijkende opvattingen probeert te sturen.