Oratie Jan Broekhuizen: 'Maak kantoren aanspreekbaar op hun handelen'

In dit artikel:

Advocaat en UvA-hoogleraar Jan Broekhuizen pleitte tijdens zijn oratie op 8 oktober voor een expliciete kantoornorm in de advocatuur. Die norm moet advocatenkantoren verplichten tot een integere bedrijfsvoering en naleving van de kernwaarden van het beroep. Kantoren zouden daarop rechtstreeks aanspreekbaar en eventueel tuchtrechtelijk verantwoordelijk moeten zijn, in plaats van alleen individuele advocaten.

Volgens Broekhuizen beïnvloeden de organisatie, bedrijfscultuur, commerciële doelen en financiële prikkels van een kantoor de ethische keuzes van advocaten sterk. Een gezonde cultuur met opleiding, interne tegenspraak en zorgvuldig cliëntacceptatiebeleid kan die keuzes juist ondersteunen. Zijn pleidooi sluit aan bij een voorstel van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) om kantoren afzonderlijk aansprakelijk te maken, terwijl tegelijk ruimte ontstaat voor nieuwe bedrijfsmodellen en externe financiering.

Die combinatie is volgens Broekhuizen belangrijk. Investeerders kunnen groei en professionalisering bevorderen, maar financiële partijen kunnen ook nadruk leggen op rendement, groei en een snelle exit. Daardoor kunnen financiële en ethische belangen botsen. Als voorbeeld verwees hij naar Amerikaanse advocatenkantoren die onder druk van de regering-Trump hun pro-Deowerk voor de overheid uitbreidden en diversiteitsbeleid aanpasten. In Nederland zijn de spanningen minder groot, maar de toenemende financialisering maakt volgens hem een gedeelde verantwoordelijkheid van advocaten en kantoren noodzakelijk.