Onderzoek: term 'femicide' nog zelden gebruikt in rechtspraak

In dit artikel:

Onderzoek van de Universiteit Maastricht in opdracht van het WODC toont aan dat Nederlandse rechters bij levensdelicten op vrouwen regelmatig rekening houden met gendergerelateerde kenmerken, ook al komt de term ‘femicide’ in uitspraken nog zelden expliciet voor. Nederland kent geen aparte strafbaarstelling voor femicide; dergelijke zaken worden vervolgd als moord of doodslag.

De onderzoekers operationaliseren femicide volgens de UNODC-definitie: een opzettelijk levensdelict op een vrouw of meisje waarbij gendergerelateerde factoren meespelen (zoals eerder huiselijk geweld, belaging, seksueel geweld, eergerelateerd geweld of misogynie). Uit het jurisprudentieonderzoek blijkt dat 75% van de onderzochte bewezen levensdelicten op vrouwen binnen die definitie valt, veelal gepleegd door (ex-)partners. In 87% van die zaken verwijzen rechters expliciet naar partner- of familierelaties en andere genderkenmerken, doorgaans als strafverzwarende omstandigheid; eerdere geweldsincidenten, stalking en seksueel geweld worden vaak meegewogen.

Wel gebruikten rechters het woord ‘femicide’ slechts in vijf gepubliceerde zaken, telkens bij partnerdoding met eerdere signalen van geweld of bedreiging. Binnen de strafrechtsketen bestaat geen consensus over wettelijke veranderingen: de huidige strafmaxima worden meestal als toereikend gezien, maar er is steun onder sommige rechters en officieren voor een expliciete strafverzwaringsgrond om de aanpak te uniformeren.