NOvA ziet kansen voor versterking rechtsstaat
In dit artikel:
De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) reageert overwegend positief op het recent gepresenteerde coalitieakkoord, maar waarschuwt dat veel van de voorgenomen maatregelen zorgvuldig moeten worden uitgewerkt om de rechtsstaat echt te versterken. De orde ziet in het akkoord belangrijke aanknopingspunten: extra middelen voor sociale advocatuur, meer aandacht voor de menselijke maat bij overheidsoptreden en het scherper beschermen tegen onzorgvuldige digitalisering en algoritmisch beslissen. Deze maatregelen moeten volgens de NOvA bijdragen aan betere toegang tot rechtsbijstand en herstel van vertrouwen in bestuurlijke besluiten.
Daarnaast juicht de NOvA toe dat de onafhankelijkheid en voldoende middelen voor de rechterlijke macht expliciet aan bod komen; een sterke en onafhankelijke rechtspraak is volgens hen essentieel voor de bescherming van grondrechten. Bij datagedreven beleid pleit de orde voor transparantie, non-discriminatie en effectieve rechtsbescherming voor burgers.
Tegelijkertijd signaleert de NOvA punten die nadere detaillering vereisen. Het akkoord verwijst beknopt naar beleid van het kabinet-Schoof en naar het handhaven van asielnoodmaatregelen; de orde benadrukt dat zulke maatregelen moeten aansluiten bij internationale en Europese verplichtingen en individuele rechtsbescherming niet mogen ondermijnen. Ook voorgestelde aanscherpingen in straf- en bestuursrechtelijke handhaving moeten voorzien zijn van proportionaliteit, rechterlijke toetsing en individuele beoordeling.
Om de rechtsstatelijkheid van concrete uitwerkingen te bewaken, stelt de NOvA een onafhankelijke commissie in onder voorzitterschap van hoogleraar Elaine Mak (Universiteit Utrecht) die de plannen zal monitoren en toetsen zodra ze concreet zijn. De Orde biedt zich aan als partner van het kabinet bij de verdere uitwerking van wet- en regelgeving om zo bij te dragen aan het versterken van de rechtsstaat en de bescherming van burgers.