NOvA vraagt formateur om versterking rechtsstaat
In dit artikel:
De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) positioneert zich in de kabinetsformatie als constructieve partner om de democratische rechtsstaat te versterken. In een brief aan informateur Sybrand van Haersma Buma vraagt de orde expliciet aandacht voor drie samenhangende prioriteiten: toegankelijke rechtsbijstand, integere juridische dienstverlening en een betrouwbare overheid met uitvoerbare wetgeving.
Toegang tot het recht ziet de NOvA als basisvoorwaarde voor rechtsstatelijkheid. De orde wijst op een daling van het aantal sociaal advocaten sinds 2014, terwijl de vraag naar rechtsbijstand juist toeneemt, waardoor kwetsbare rechtzoekenden vaak geen tijdige hulp krijgen. Als oplossingen noemt de NOvA korte- en langetermijnmaatregelen: intensievere samenwerking tussen bureaus en maatschappelijke organisaties, innovatieve projecten (zoals een nieuw model voor sociaal advocatenwerk), actief werven onder rechtenstudenten, uitvoering van aanbevelingen van de Commissie Van der Meer II, een politiek neutrale begroting voor rechtsbijstand en een gedifferentieerde financiële bijdrage binnen de balie naar draagkracht.
Onder het thema integere dienstverlening benadrukt de NOvA dat kwalitatieve rechtsbijstand stabiliteit en vertrouwen bevordert. De orde pleit voor solide randvoorwaarden: een Onafhankelijke Toezichthouder Advocatuur, garanties voor beroepsonafhankelijkheid en vertrouwelijkheid, snelle ratificatie van het Europese verdrag ter bescherming van advocaten en een robuuste beroepsopleiding (circa 1.100 nieuwe advocaten per jaar). Ook ziet de NOvA een rol voor advocaten bij het verbeteren van procedures, schadeafwikkeling en bij digitalisering en verantwoorde inzet van AI, ondersteund door een veilige digitale infrastructuur.
Ten slotte vraagt de NOvA om wetgeving die uitvoerbaar en betrouwbaar is om maatschappelijk draagvlak te vergroten. Via zeventien wetgevingsadviescommissies toetst de orde wetsvoorstellen op rechtsstatelijkheid en uitvoerbaarheid (onder meer rond asiel en migratie, toeslagen en de Woningwet). De NOvA liet bovendien een onafhankelijke commissie van hoogleraren en advocaten het regeerprogramma van de volgende regering juridisch toetsen en nodigt formateur en politieke partijen uit tot gesprek om de positie van burgers en de rechtsstaat te waarborgen.
Kortom: de NOvA biedt zichzelf aan als partner in het formatieproces en levert concrete voorstellen om rechtsbijstand, beroepsintegriteit en wetgeving te verbeteren.