Nieuwe aanbevelingen AI in de advocatuur

dinsdag, 17 november 2026 (10:44) - Nederlands Juristenblad

In dit artikel:

De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) heeft haar aanbevelingen voor het gebruik van AI herzien. De nieuwe richtlijnen bouwen voort op de aanbevelingen van eind 2025 en richten zich vooral op de risico’s van concrete toepassingen binnen advocatenkantoren. Ze gelden onder meer voor generatieve AI, juridische zoek- en analysetools en AI-agents die zelfstandig taken kunnen uitvoeren.

Bij declaraties mogen advocaten alleen de werkelijk bestede tijd in rekening brengen. Als AI werkzaamheden aanzienlijk versnelt, mogen kantoren niet doen alsof het werk volledig handmatig is uitgevoerd. Investeringen in AI kunnen wel worden verwerkt in bijvoorbeeld vaste tarieven, mits voor cliënten duidelijk is wat het gebruik van AI betekent voor de kosten. De NOvA ziet de ontwikkeling bovendien als aanleiding om opnieuw te kijken naar verdienmodellen en de waarde van juridische dienstverlening.

Kantoren wordt geadviseerd een schriftelijk, risicogebaseerd AI-beleid op te stellen. Dat moet vastleggen welke toepassingen zijn toegestaan, welke gegevens mogen worden ingevoerd, hoe resultaten worden gecontroleerd en wie verantwoordelijk is bij incidenten. Bij vertrouwelijke cliëntinformatie moeten advocaten onder meer letten op opslaglocatie, toegangsrechten en mogelijke vorderingen van buitenlandse autoriteiten. Voor geheimhouderinformatie verdient verwerking binnen de Europese Economische Ruimte de voorkeur.

Ook moeten kantoren cliënten transparanter informeren, bijvoorbeeld via de opdrachtbevestiging of algemene voorwaarden. Voor AI-agents is extra voorzichtigheid nodig: vooraf moet worden bepaald welke taken zij zelfstandig mogen uitvoeren. Bij mogelijke rechtsgevolgen blijft menselijke controle noodzakelijk en moeten gegevensstromen, gebruikte systemen en de gevolgen van fouten inzichtelijk zijn.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Albert Verlinde haalt uit naar Henri Bontenbal: 'Dan steek je een mes in je eigen coalitie!'