'Neutraliteit advocatuur is in gevaar'
In dit artikel:
Een groep advocaten waarschuwt dat de politieke neutraliteit van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) in het geding is en vraagt om snelle actie voorafgaand aan een bijzondere ledenvergadering over Gaza. De vergadering, afgedwongen door de actiegroep ‘Advocaten voor Vrede’, staat gepland voor 2 december 2025 en brengt moties in stemming die volgens de ondertekenaars deontologische grenzen en de onafhankelijkheid van de beroepsgroep kunnen aantasten.
De NOvA is volgens de schrijvers een publiekrechtelijke organisatie die alle Nederlandse advocaten publiekelijk vertegenwoordigt en daarom geen politiek profiel moet aannemen. Als verplichte beroepsorganisatie zou politieke profilering ertoe kunnen leiden dat aangesloten advocaten zich niet (meer) vertegenwoordigd of vrij voelen en dat cliënten gaan twijfelen aan de politieke neutraliteit van hun rechtsbijstand — een dienst waar iedereen volgens de Grondwet recht op heeft. Bovendien merken zij op dat advocaten bij eed of gelofte trouw aan de Grondwet beloven, waardoor moties die rechtsbijstand beperken juridisch problematisch of ongrondwettelijk zouden zijn.
Het samenroepen van een ledenvergadering door ‘Advocaten voor Vrede’ is uitzonderlijk: besluitvorming binnen de Orde vindt doorgaans plaats via het College van Afgevaardigden en de Algemene Raad. De Orde heeft aangegeven dat een ledenvergadering geen bindende besluiten kan nemen, maar de aanwezigheid van moties op de agenda en de mogelijkheid tot stemming wordt door de ondertekenaars als verontrustend en precedent scheppend bestempeld. Een van de ingediende moties zou bijvoorbeeld maatregelen willen toelaten die de toegang tot rechtsbijstand voor personen of organisaties met banden met Israël zouden beperken — iets wat de signaleerders ongrondwettelijk noemen.
De brief verzet zich tegen het toestaan van stemmingen in niet-representatieve bijeenkomsten die later publicitair kunnen worden misbruikt om te suggereren dat de Orde of de meerderheid van haar leden een bepaald politiek standpunt heeft ingenomen. De schrijvers benadrukken dat de NOvA zich moet beperken tot het bevorderen van het functioneren van de advocatuur in Nederland en zich alleen extern uitspreken wanneer de Nederlandse beroepsgroep rechtstreeks geraakt wordt.
De oproep is ondertekend door een twaalftal advocaten, onder wie Michael Dekkers, Koos de Blécourt, Arnold Croiset van Uchelen, Simon Hellendall, Bob van der Kamp, Mirjam van der Heijden, Judith Mahn, Robbert Poort, Henk Brink, Saskia Koerselman, Nienke Hoogervorst, Ellen Standhardt-Jonkers, Shiri Scheimann en Adi van Koningsveld.