Moet de notaris meewerken aan levering door de zelfstandig bevoegde executeur, als een erfgenaam daar bezwaar tegen maakt?

In dit artikel:

Een zelfstandig bevoegd executeur had namens de erfgenamen een huis uit de nalatenschap verkocht en wilde die levering laten passeren bij de notaris, terwijl één van de erfgenamen bezwaar maakte. Aan de hand van een tuchtrechtelijke uitspraak bespreekt het artikel wat van de notaris verwacht mag worden in zo’n situatie.

Belangrijkste punten:
- Wie: de partijen zijn de zelfstandig bevoegd executeur (verkoper), de notaris en de erfgenamen, waarvan één zich tegen de levering verzet.
- Wat: het conflict draait om de vraag of de notaris zonder meer de leveringsakte mag opmaken en inschrijven als een erfgenaam de verkoop betwist.
- Wanneer/waar: de kwestie speelt zich af bij de afwikkeling van een Nederlandse nalatenschap en de formele overdracht van een huis via de notariële akte en inschrijving in het Kadaster.
- Waarom: de kern is het vermijden van onzorgvuldige levering die later tot aansprakelijkheid of tuchtrechtelijke klachten tegen de notaris kan leiden.

Concrete uitgangspunten voor de notaris (zoals afgeleid uit de uitspraak):
- Verifiëren van bevoegdheid: de notaris moet nagaan of de executeur daadwerkelijk zelfstandig bevoegd is op grond van de akte van benoeming of testamentaire beschikking en of die bevoegdheid zich uitstrekt tot vervreemding en levering.
- Beoordelen van het bezwaar: als een erfgenaam concrete en plausibele bezwaren aanvoert (bijvoorbeeld stelling dat de benoeming onjuist is, dat de verkoop niet de belangen van de erfgenamen weerspiegelt of dat er sprake is van misbruik), kan dat voldoende reden zijn om de levering niet zomaar door te voeren.
- Voorzorgsmaatregelen: de notaris kan om aanvullende stukken of een schriftelijke verklaring van alle erfgenamen vragen, om een gerechtelijk oordeel verzoeken of vragen om een vrijwaring/garantie voordat hij passeren en inschrijven verzorgt.
- Risicobeheersing: het niet zorgvuldig handelen kan leiden tot tuchtrechtelijke klachten; de uitspraak illustreert dat notariële zorgvuldigheid en onafhankelijkheid doorslaggevend zijn.

Praktische conclusie: een notaris moet niet automatisch volgen wat een zelfstandig bevoegd executeur wil, maar eerst de bevoegdheden en de aard van het bezwaar onderzoeken. Bij twijfel behoort de notaris de levering op te schorten en/of extra waarborgen te verlangen of de zaak aan de rechter voor te leggen om latere conflicten en aansprakelijkheid te voorkomen.