Maarten Kroeze geïnstalleerd als nieuwe president Hoge Raad

In dit artikel:

Maarten Kroeze is sinds 2 november president van de Hoge Raad, als opvolger van Dineke de Groot, die na zes jaar terugkeerde naar de civiele kamer. Tijdens zijn beëdiging sprak Kroeze zijn installatierede uit over de betekenis van het recht, de rechtsstaat en het vertrouwen van burgers in de rechtspraak.

Volgens Kroeze draait recht om het vinden van rechtvaardige, redelijke en werkbare oplossingen binnen de grenzen van de wet. Rechters moeten daarbij verschillende belangen in balans brengen en beslissingen nemen die niet willekeurig zijn en in verhouding staan tot de zaak.

Hij benadrukte de bijzondere rol van de Hoge Raad. Die instantie onderzoekt geen feiten, maar controleert of lagere rechters het recht juist hebben toegepast. Tegelijkertijd geeft de Hoge Raad regelmatig richting aan nieuwe rechtsvragen en ontwikkelt hij het recht. Ook bewaakt hij de rechtsgelijkheid en beschermt hij individuele burgers.

Hoewel Nederland internationaal relatief sterk staat als rechtsstaat, neemt het vertrouwen in de rechtspraak af en wordt het voor sommige burgers moeilijker om hun recht te halen. Kroeze wil daarom het belang van een onafhankelijke en toegankelijke rechter blijven uitdragen. De Hoge Raad moet volgens hem open en laagdrempelig zijn en uitspraken in begrijpelijke taal doen. Rechters moeten bovendien beseffen dat een rechtszaak voor burgers vaak een ingrijpende gebeurtenis is, terwijl het voor de rechtbank slechts een van vele zaken is.

Over kunstmatige intelligentie zei Kroeze dat rechtspraak mensenwerk moet blijven. AI kan mogelijk ondersteunen bij bepaalde taken, maar de Hoge Raad kiest voor een voorzichtige aanpak en wil ervaringen van andere rechterlijke instanties benutten.