Klassenjustitie: verdachten met zwakkere sociaaleconomische positie krijgen hogere straffen

In dit artikel:

Een onderzoek relateert types en zwaarte van straffen aan vier sociaaleconomische kenmerken van verdachten: opleidingsniveau, arbeidsmarktpositie, huishoudinkomen en woonsituatie. De studie vindt dat personen met een gunstiger sociaaleconomische positie niet per se minder vaak gestraft worden voor vergelijkbare delicten, maar hun zaken vaker door het Openbaar Ministerie buiten de rechter om worden afgedaan. In de praktijk leidt dat er toe dat verdachten met een zwakkere sociaaleconomische positie bij gelijksoortige feiten gemiddeld vaker en langer gevangenisstraf krijgen, terwijl beter gesitueerden vaker een geldboete opgelegd krijgen — en die boetes zijn gemiddeld ook lager. Mogelijke verklaringen die in de strafrechtelijke literatuur genoemd worden zijn verschillen in toegang tot kwalitatieve verdediging, pragmatisch optreden van het OM en variërende mogelijkheden om boetes te betalen; deze studie onderstreept dat sociaaleconomische status gevolgen heeft voor de wijze en zwaarte van strafoplegging.