Jaarverslag Dekenberaad: meer klachten en professioneler toezicht

In dit artikel:

In 2024 is het aantal klachten tegen advocaten in Nederland met 3,7% gestegen tot 2.218, wat aansluit bij de groei van het aantal advocaten en rechtszaken. Vooral het personen- en familierecht en civiel recht leverden de meeste klachten op. Daarnaast verdubbelde het aantal meldingen van bedreigingen aan advocaten in meer dan 75%, mede door maatschappelijke verharding en een beter vertrouwen in de deken als aanspreekpunt. Dekens werken hierbij intensief samen met politie en Openbaar Ministerie.

Een belangrijke wijziging was de fusie van twee toezichteenheden tot de Landelijke Organisatie Toezicht Advocatuur (LOTA), die nu specialistischer en thematischer toezicht houdt. Onderzoek richtte zich onder meer op naleving van de wet tegen witwassen en regels rond incassodiensten, met speciale aandacht voor kwetsbare cliënten, bijvoorbeeld in de nasleep van de toeslagenaffaire.

Van de klachten werden 41% doorverwezen naar de Raad van Discipline, terwijl een aanzienlijk deel werd ingetrokken of zonder vervolg bleef. Naast klachten kwamen er ook 680 signalen binnen van onder andere justitie en rechterlijke instanties, waar nauw mee wordt samengewerkt, zeker op thema's als ondermijning en financieel toezicht. Het aantal verzoeken om een advocaat aan te wijzen nam met 18% toe, wat vooral in bepaalde regio’s zoals Noord-Nederland en Den Haag druk legt op de advocatenbureaus.

De toezichtkosten bedroegen ruim 1,5 miljoen euro, met hogere communicatie-uitgaven vanwege het toenemend publiek en politiek belang van het toezicht. In 2024 volgde het Dekenberaad nauwlettend het debat over de oprichting van een onafhankelijke, centraal georganiseerde toezichthouder voor advocaten. Zij steunen dit principe mits het toezicht onafhankelijk blijft, klachtbehandeling deel blijft uitmaken van het toezicht en er een stevige lokale verankering is. In juni 2024 werd door de Tweede Kamer een motie aangenomen die deze voorwaarden waarborgt, waarna nu wordt gewacht op een wetsvoorstel.