ICT-problemen zetten invoering nieuw strafwetboek onder druk

In dit artikel:

Het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) waarschuwt dat de ICT-aanpassingen voor de invoering van het nieuwe Wetboek van Strafvordering waarschijnlijk niet op tijd klaar zijn voor de beoogde ingangsdatum 1 april 2029. In een advies aan de Eerste Kamer constateert het college dat de strafrechtketen voor een omvangrijke technische en organisatorische opgave staat: werkprocessen moeten worden aangepast, personeel opgeleid en zowel bestaande als nieuwe ICT-systemen (blijvend) op elkaar afgestemd.

Belangrijke oorzaken zijn dat de wet- en regelgeving nog niet voldoende vaststaat om definitieve technische eisen te bepalen. Hoewel de Eerste Kamer in februari 2026 de wetten voor de acht boeken heeft aangenomen, ontbreekt nog aanvullende wetgeving, de invoeringswet en lagere regels. Dat remt beslissingen over cruciale onderdelen zoals regels rond biometrische gegevens, digitale opsporingsmethoden, onderzoek van elektronische dragers en overgangsrecht.

Het advies signaleert grote risico’s bij twee sleutelspelers: het Openbaar Ministerie en de politie. Het OM werkt aan programma Emma om meerdere zaaksystemen te vervangen; Emma zal naar verwachting niet op tijd volledig geschikt zijn voor het nieuwe wetboek, waardoor het OM tijdelijk een hybride werkwijze wil toepassen. Ook bij politiecijfers lopen projecten achter en is weinig speelruimte voor extra vertraging. Veel ketenpartijen zijn afhankelijk van keuzes van OM en politie.

Verder ontbreekt een centrale, overkoepelende planning met duidelijkheid over afhankelijkheden, deadlines, capaciteit en budgetten. Het oorspronkelijk geraamde meerjarige budget van 471 miljoen euro dreigt fors overschreden te worden. AcICT adviseert het ministerie van Justitie en Veiligheid de scope van de invoering te beperken tot reeds bekende wetgeving, extra interventies bij OM en politie te nemen en de centrale regie op de ICT-opgave te versterken.