Hogere maximumstraffen in de praktijk nauwelijks benut

In dit artikel:

Uit recent WODC-onderzoek blijkt dat Nederlandse rechters en officieren van justitie nauwelijks gebruikmaken van in de afgelopen jaren verhoogde wettelijke maximumstraffen. De wetgever heeft de maximale termijnen voor meerdere delicten opgeschroefd — zo kan bij moord nu bijvoorbeeld dertig in plaats van twintig jaar worden opgelegd en bij doodslag maximaal 25 in plaats van 15 jaar — maar dit heeft in de praktijk zelden geleid tot zwaardere straffen. Alleen bij enkele feiten, zoals mensensmokkel en deelname aan een criminele organisatie, is een lichte tot matige toename van opgelegde straffen zichtbaar. Volgens de onderzoekers komt dat grotendeels doordat de wetswijzigingen vaak slecht zijn onderbouwd; zonder duidelijke motivering of richtsnoeren voelen rechters en officieren zich niet gedreven om structureel hogere straffen te eisen of uit te spreken. Dit laat zien dat hogere strafmaxima op zichzelf niet automatisch tot strenger strafrechtelijk optreden leiden zonder nadere beleidsmatige of juridische toelichting.