Gemeente is te laat: betalen, of zijn er andere opties?

In dit artikel:

In een recente uitspraak stelde de rechtbank dat een gemeente bij een Wmo‑aanvraag verplicht is te beslissen over de gehele aanvraag en niet uit eigen beweging een onderdeel daarvan als een 'nieuwe melding' mag behandelen. In de zaak had de gemeente een deel van de aanvraag te laat afgerond; daarom werd haar een dwangsom opgelegd. De kern van het oordeel is dat opsplitsen van één ingediende aanvraag door de gemeente alleen toegestaan is als er daadwerkelijk een nieuwe, zelfstandige aanvraag door de aanvrager is gedaan, of als wettelijke mogelijkheden zoals het opschorten van de beslistermijn terecht zijn benut.

Kon de gemeente de dwangsom voorkomen? Ja — maar niet door binnen de termijn een onvolledig of niet‑gemotiveerd besluit te publiceren. Bestuurlijke besluiten moeten deugdelijke motivering bevatten; een krampachtig geformuleerd of onterecht besluit beschermt de gemeente niet tegen aansprakelijkheid en kan later worden vernietigd. Praktische en wettelijke opties om een dwangsom te vermijden zijn onder meer:
- tijdig een volledig gemotiveerde beslissing nemen (ook als die negatief is);
- de beslistermijn opschorten door binnen de termijn om aangevulde informatie te vragen van de aanvrager, waardoor de termijn effectief wordt verlengd;
- binnen de wettelijke kaders een verlenging van de beslistermijn aankondigen als verder onderzoek nodig is;
- tijdelijk passende hulp bieden of nadere afspraken met de cliënt maken om acute belangen te waarborgen.

Kortom: proactief en procedeerrechtelijk correct handelen — tijdige, goed onderbouwde besluiten of een juiste toepassing van opschorting/verlenging — voorkomt doorgaans een dwangsom; het uitgeven van een louter technisch of onbevoegd besluit is geen oplossing.