Fryslân treedt strenger op bij gebruik gif rond natuurgebieden. 'Als ze nog een jaar krijgen, stappen we naar de rechter'
In dit artikel:
In Fryslân krijgen boeren die gewasbeschermingsmiddelen toepassen in de buurt van Natura 2000-gebieden een formele waarschuwing: zij moeten binnen een jaar stoppen met spuiten of aantonen dat hun middelen geen schade toebrengen aan de natuur, anders volgt handhaving. De maatregel vloeit voort uit een handhavingsverzoek van Meten = Weten en de Natuurbeschermingswacht uit Meppel en uit een uitspraak van de Raad van State op 2 april vorig jaar over lelieteelt bij Natura 2000-gebied het Holtingerveld. Die uitspraak stelde dat eerst moet worden onderzocht of pesticiden negatieve effecten hebben voordat activiteiten in de nabijheid worden toegestaan.
Op basis van het verzoek zijn in november en december controles uitgevoerd door de Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO). Van 64 onderzochte sierteeltpercelen in Zuidoost-Fryslân (dorpen als Jubbega, Hoornsterzwaag, Elsloo en Appelscha) bleek op 43 percelen bestrijdingsmiddelen te zijn gebruikt; 38 daarvan liggen binnen een straal van 4 kilometer van een Natura 2000-gebied. De betrokken eigenaren ontvangen een brief van de provincie met de opdracht om ofwel aantoonbaar geen ecologische schade te veroorzaken, of uit voorzorg te stoppen met spuiten. Na een jaar volgt mogelijk handhavend optreden.
Boerengenootschap LTO reageert kritisch: voorzitter akkerbouw Tineke de Vries noemt het onduidelijk hoe een ecologische voortoets eruit moet zien en waarschuwt voor praktische problemen bij het waarborgen van teelt. De provincie probeert tegemoet te komen door zelf onderzoek te starten naar de effecten van bestrijdingsmiddelen en mogelijke mitigatiemaatregelen, samen met vier andere provincies en het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM).
Natuurorganisaties vinden de provinciale reactie onvoldoende en sluiten een nieuwe juridische procedure niet uit. Er bestaat onenigheid over de afstandsgrens: de provincie stelt zich op het standpunt dat middelen zijn aangetroffen tot 4 kilometer van landbouwpercelen, terwijl Meten = Weten tot 7 kilometer constateerde.
Tegelijkertijd lopen in de landbouwsector gesprekken over een convenant om het gebruik van chemische middelen terug te dringen; hoofdlijnen moeten in juni klaar zijn. De situatie illustreert de spanningen tussen Europese natuurbescherming (Natura 2000), juridische verplichtingen voor risico‑onderzoeken en de praktische belangen van telers die hun gewassen willen behouden.