Executie in het zicht van faillissement: geen pauliana

In dit artikel:

In een zaak voor de kantonrechter stond de vraag centraal of een betaling of verkrijging die niet vrijwillig door de schuldenaar plaatsvond maar door middel van executoriaal beslag tot stand kwam, door de curator kon worden teruggedraaid met een beroep op de faillissementspauliana. De rechter besloot dat een executiehandeling niet valt onder de handelingen die de curator via pauliana kan vernietigen.

De kernreden is dat beslaglegging en andere executiehandelingen geen dispositie van de schuldenaar zijn waarmee hij zijn vermogen bewust benadeelt ten opzichte van andere schuldeisers; het zijn zelfstandige rechtsgevolgen die voortvloeien uit een gerechtelijke of executoriale procedure. Daardoor ontbreekt volgens de kantonrechter de grondslag om zulke handelingen te kwalificeren als paulianeus en ongedaan te maken.

Praktische consequentie: zodra een concurrente schuldeiser executoriaal beslag legt en daarop rechten vestigt, kan de curator die verkrijging niet via de faillissementspauliana terugvorderen. Voor curatoren en schuldeisers betekent dit dat het moment en de wijze van executie cruciaal zijn: wie eerst executieert kan zijn positie versterken. Indien een executiehandelingen onrechtmatig of gebrekkig waren, blijven andere rechtsmiddelen open (bijvoorbeeld vorderingen tegen de beslaglegger of procedurele stappen), maar niet het middel van de pauliana zoals toegepast in het faillissementsrecht.