Evaluatie WBTR: schrap verzwaarde faillissementsaansprakelijkheid

In dit artikel:

De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) werkt over het algemeen goed, blijkt uit een evaluatie van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit van Amsterdam in opdracht van het WODC. De wet trad grotendeels op 1 juli 2021 in werking en moest de regels voor bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen uniformeren en verduidelijken. Ook biedt zij mogelijkheden om achteraf op te treden tegen slecht bestuur of gebrekkig toezicht.

Volgens de onderzoekers is de regulering de afgelopen vijf jaar duidelijk verbeterd, vooral bij instellingen in de volkshuisvesting, zorg en het onderwijs. Daar zijn bestuurders en toezichthouders doorgaans goed bekend met de regels en zijn geen dringende wetswijzigingen nodig. In de vrijwilligerssector, waaronder goede doelen, sportverenigingen en culturele instellingen, is de kennis over de WBTR veel beperkter. Uit een enquête onder sportverenigingen blijkt bovendien dat veel vrijwilligers vrezen voor persoonlijke aansprakelijkheid.

De onderzoekers adviseren daarom de faillissementsaansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen van niet-commerciële verenigingen en stichtingen te schrappen. Volgens hen is daarvoor onvoldoende onderbouwing, wordt de regeling weinig gebruikt door curatoren en kan zij vrijwilligers ervan weerhouden bestuursfuncties te aanvaarden. Voor semipublieke instellingen met een jaarrekeningachtige verantwoording kan de aansprakelijkheid behouden blijven.

Verder bepleiten zij een sterkere positie van raden van commissarissen bij stichtingen, snelle invoering van het monistische bestuursmodel en verduidelijking van de regels bij tegenstrijdige belangen. Ook moet het automatische bestuursverbod na rechterlijk ontslag van een stichtingsbestuurder verdwijnen. Tot slot vragen zij aandacht voor betere voorlichting, de financiering van de Kamer van Koophandel en de verzekerbaarheid van aansprakelijkheidsrisico’s in de vrijwilligerssector.