El Salvador voert omstreden strafhervorming door: kinderen vanaf 12 jaar kunnen levenslang krijgen

In dit artikel:

President Nayib Bukele heeft in El Salvador grondwetswijzigingen ondertekend die het strafrecht flink aanscherpen: voor ernstige delicten zoals moord, verkrachting, medeplichtigheid daaraan en voor zogenoemde “terroristen” (vaak een aanduiding voor leden van bendes) kan nu levenslange gevangenisstraf worden opgelegd — ook voor kinderen vanaf 12 jaar in bepaalde gevallen. De maatregel volgt op een eerder parlementair besluit waarin Bukele’s partij Nuevas Ideas het overwicht heeft, en vervangt eerdere maximumstraffen van maximaal 60 jaar voor volwassenen.

De stap past in Bukele’s harde aanpak van bendegeweld die begon met een noodtoestand in 2022, welke sindsdien meerdere keren is verlengd. Sindsdien zijn volgens autoriteiten meer dan 90.000 mensen gearresteerd — zo’n 1 procent van de bevolking — waarbij veel arrestanten langdurig in voorarrest zitten, soms zonder directe toegang tot juridische bijstand, en met uitgestelde of grootschalige procedures.

Critici waarschuwen dat de uitzonderingsmaatregelen en nieuwe strafbepalingen ook worden gebruikt om tegenstanders, journalisten en activisten te onderdrukken, en wijzen op een bredere concentratie van macht: aanpassingen van de grondwet, vervanging van hoge rechters en het afschaffen van de limiet op herverkiezing hebben Bukele meer politieke invloed gegeven. Mensenrechtenorganisaties en juridische experts uiten zorgen over due process en de gevolgen van het verlagen van de strafrechtelijke leeftijd voor internationale normen en de rechtspositie van minderjarigen.