De (on)mogelijkheid van regres op naasten

In dit artikel:

Artikel 7:962 BW geeft een Nederlandse schadeverzekeraar na een uitkering het recht om verhaal te nemen op een aansprakelijke derde, maar lid 3 legt een beperking op richting een bepaalde kring van naasten van de verzekeringnemer: de regresblokkade. Die blokkade is geen absoluut verbod. In sommige gevallen mag de verzekeraar tóch regres vorderen, met name wanneer de verzekeringnemer bij hetzelfde soort gedraging zijn eigen aanspraak op uitkering zou hebben verspeeld. De kernvraag van het artikel is dus wanneer precies deze uitzondering geldt.

Belangrijke elementen zijn wie erbij betrokken is (verzekeraar, verzekeringnemer/verzekerde en diens naasten), wat aan de hand is (uitkering gevolgd door mogelijk regres), waar en wanneer dit speelt (onder Nederlands recht, na uitkering) en waarom de regeling bestaat (bescherming van naasten versus voorkomen dat verzekeraars worden benadeeld door gedrag dat de dekking uitsluit). In de praktijk vraagt toetsing om een feitelijke en juridische afweging: was het handelen van de naaste zodanig verbonden aan het gedrag van de verzekeringnemer dat die laatste bij gelijk optreden zijn recht op uitkering zou hebben verloren (bijvoorbeeld door opzet of grove schuld)? De afweging tussen de beschermende functie van de regresblokkade en de noodzaak om misbruik van de verzekering tegen te gaan bepaalt of de blokkade kan worden doorbroken. Rechtspraak en concrete casuïstiek spelen een grote rol bij het invullen van die grenzen.