Cultuuromslag in civiel recht vergt andere stategie

In dit artikel:

Tijdens civiele rechtszittingen verschuift de macht steeds vaker van de advocaten naar de rechter. Uit observaties van rechtssocioloog Nienke Doornbos aan de Universiteit van Amsterdam blijkt dat rechters niet langer alleen luisteren naar voorbereide pleidooien, maar de behandeling actief sturen, vragen stellen, op de kern van het conflict focussen en partijen richting een schikking proberen te bewegen.

Als voorbeeld noemt het recente rapport *Zittingscultuur in de civiele rechtspraak* een zaak over gebreken aan een galerijvloer tussen een bouwbedrijf en een vve. Na jaren procederen lag in de rechtbank alleen nog de schadeclaim op tafel. De rechter hield de regie stevig in handen, gaf een voorlopig oordeel en gebruikte dat om onderhandelingen op gang te brengen. Uiteindelijk bereikten partijen op dezelfde vrijdagmiddag alsnog een akkoord.

Volgens Doornbos laat dit zien hoe onvoorspelbaar en interactief civiele zittingen zijn geworden. Partijen krijgen meer ruimte om zelf te spreken, terwijl advocaten minder vanzelfsprekend het hele proces domineren. Dat maakt hun rol ingewikkelder: zij moeten niet alleen pleiten, maar ook inspelen op een rechter die steeds nadrukkelijker de koers bepaalt.