België voert Europese veroordelingen steeds trager uit

In dit artikel:

Een nieuw rapport van de ngo’s European Implementation Network en Democracy Reporting International wijst België opnieuw aan als traag in de uitvoering van uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en het Europees Hof van Justitie (HvJ-EU). De bevindingen, geciteerd door De Standaard, leggen volgens de auteurs structurele tekorten bloot binnen justitie en het gevangeniswezen die de rechtsstaat onder druk zetten.

België krijgt in Europese vergelijkingen een “slechte” score voor het naleven van EHRM-uitspraken; datzelfde etiket geldt ook voor Portugal, Malta en Spanje. Buurlanden zoals Nederland, Duitsland en Luxemburg doen het beduidend beter, terwijl landen als Hongarije, Roemenië en Italië onderaan staan. Onderwerpen die vaak blijven liggen zijn vooral gevangenisomstandigheden, rechten van asielzoekers en een trage rechtsgang.

Concrete voorbeelden illustreren het probleem: een veroordeling over de behandeling van geïnterneerden uit 2013 is na twaalf jaar nog niet opgelost, en de oudste nog openstaande zaak, Bell v. Belgium uit 2008 (een erfeniskwestie), sleept al jaren voort. Eind 2023 nam een gemiddelde procedure bij het Brusselse hof van beroep ruim duizend dagen in beslag, wat de grote doorlooptijden bevestigt.

Onderzoekster Maaike Geuens (UAntwerpen) signaleert dat België ook bij het opvolgen van HvJ-EU-uitspraken verslechterd is: het land is volgens haar van “matig” naar “slecht” gezakt en telt inmiddels tot dezelfde groep traag presterende staten als Hongarije. Naast ingewikkelde bestuurlijke structuren speelt politieke onwil mee: sommige partijen investeren onvoldoende in uitvoering.

Het rapport wordt gezien als een nieuw alarmsignaal voor de Belgische rechtsstaat. Eerdere waarschuwingen van het Federaal Mensenrechteninstituut wezen al op vergelijkbare structurele tekortkomingen, met het uitblijven van uitvoering van gerechtelijke uitspraken als kernprobleem. Als gevolg daarvan blijven slachtoffers van mensenrechtenschendingen langer in onzekerheid en loopt het vertrouwen in justitie en in de naleving van Europese rechtsnormen gevaar.