Banaan in je oor

In dit artikel:

In de extra beveiligde inrichtingen (EBI) en de Afdelingen Intensief Toezicht (AIT) wordt sinds november vorig jaar het contact tussen advocaten en hun cliënten visueel gecontroleerd. Dat leidt tot stevige zorgen in de advocatuur, omdat de vertrouwelijkheid van het gesprek — een basisvoorwaarde voor een eerlijk strafproces — volgens hen onder druk staat. Na klachten van de Nederlandse Orde van Advocaten en de verenigingen van straf- en jeugdadvocaten kondigde het ministerie in januari een onafhankelijke audit aan om te toetsen of het toezicht technisch en praktisch goed genoeg is ingericht.

Die doorlichting laat echter op zich wachten, terwijl advocaten in maart hun bezoeken aan gedetineerden juist weer hebben hervat om te voorkomen dat lopende strafzaken verder vastlopen. In de praktijk blijken de gesprekken sterk ingeperkt: schermen mogen niet worden gedraaid, er mag geen papier worden uitgewisseld en overleg verloopt daardoor bijna als een strak geordende vergadering in plaats van als vertrouwelijk juridisch contact. Spontane vragen of direct overleg over stukken zijn nauwelijks mogelijk, wat het werk van advocaten bemoeilijkt.

De auteur noemt het uitblijven van voortgang op de audit zorgwekkend en bekritiseert de trage houding van het ministerie en de Dienst Justitiële Inrichtingen. De kern van de kwestie is dat de overheid volgens critici snel duidelijkheid moet geven over hoe het toezicht wordt uitgevoerd, omdat het hier niet alleen om praktische bezwaren gaat, maar om een fundamenteel recht in de rechtsstaat.