AI-gedreven digitale dreiging vraagt om sterkere publiek-private samenwerking

In dit artikel:

Cyberjurist Marc van der Ham pleit voor een sterkere en snellere samenwerking tussen politie, Openbaar Ministerie en private beheerders van digitale infrastructuur. Dat concludeert hij in een onderzoek dat is gepresenteerd tijdens het symposium Cybercrime in transitie in Den Haag.

Nederland is voor veel maatschappelijke processen afhankelijk van digitale infrastructuur, die vaak in handen is van internationaal opererende bedrijven. Ondanks bestaande cybersecurity-eisen blijft de bescherming volgens Van der Ham onvoldoende. Kunstmatige intelligentie maakt cyberaanvallen bovendien eenvoudiger en geavanceerder, terwijl het moeilijker wordt om vast te stellen wie erachter zit. Ook kunnen autonome AI-systemen steeds zelfstandiger aanvallen uitvoeren.

Opsporingsdiensten zijn daarom afhankelijk van private partijen met belangrijke technologie, expertise en gegevens. Hoewel samenwerkingen zoals Project Melissa tegen ransomware resultaten hebben opgeleverd, ontbreekt volgens Van der Ham een duidelijke wettelijke basis. Hij pleit voor een aanvullend juridisch kader dat samenwerking mogelijk maakt zonder grondrechten en democratische waarborgen te ondermijnen.

Zijn voorstellen omvatten een meldplicht voor ernstige cybercrime bij de politie en een expliciete wettelijke grondslag voor vrijwillige gegevensuitwisseling tussen publieke en private partijen. Ook wil hij een know-your-customer-verplichting voor Nederlandse hostingaanbieders van virtuele servers, zodat cybercriminelen beter kunnen worden geïdentificeerd. Tot slot vraagt hij om snelle invoering van het Europese e-Evidence-pakket, dat grensoverschrijdende toegang tot digitaal bewijs moet verbeteren. De aanbevelingen staan in de studie *Grip op digitale dreiging*, een Strategische Reflectie van CoSPIRIT.