Advocaten en notarissen kritisch op wijziging verschoningsrecht

In dit artikel:

De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) zijn kritisch over voorgestelde wijzigingen van het professioneel verschoningsrecht in het nieuwe Wetboek van Strafvordering. Het gaat om de Tweede aanvullingswet, waarin staat dat bij grote hoeveelheden digitale gegevens een eerste selectie mag plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van de officier van justitie.

Volgens de beroepsorganisaties wordt daarmee de rol van de rechter-commissaris bij het herkennen en afschermen van mogelijk vertrouwelijke informatie te veel beperkt. Tijdens de voorselectie is kennisneming van zulke gegevens namelijk niet volledig uitgesloten; pas bij een concreet en onderbouwd vermoeden dat informatie onder het verschoningsrecht valt, mag verdere inzage worden gestopt. De KNB vindt dat problematisch, omdat politie en Openbaar Ministerie vanuit opsporingsbelangen naar de gegevens kijken. Dat strookt volgens haar niet met de centrale rol die de Hoge Raad in een prejudiciële beslissing van 12 maart 2024 aan de rechter-commissaris heeft toegekend.

De NOvA wil daarom dat de wijziging uit het wetsvoorstel wordt geschrapt en dat de waarborgen uit de eerder aangenomen Eerste vaststellingswet blijven gelden. Capaciteitsproblemen bij het filteren van grote digitale databestanden mogen volgens beide organisaties geen reden zijn om dit fundamentele recht af te zwakken. De KNB pleit in plaats daarvan voor extra capaciteit bij rechter-commissarissen, meer expertise bij opsporingsdiensten en betere IT-systemen voor automatische filtering. Het verschoningsrecht beschermt volgens haar niet alleen advocaten en notarissen, maar ook burgers en bedrijven die vertrouwelijk juridisch advies zoeken.