Advocaatkosten te hoog? Je eigen schuld?
In dit artikel:
Nu AI routinetaken versnelt en goedkoper maakt, groeit de roep om het uurtarief in de advocatuur af te schaffen. Marijn stelt in zijn column dat die omslag voorlopig niet aan de orde is. Hij erkent dat AI het businessmodel zal beïnvloeden — commoditywerk wordt geautomatiseerd en goedkoper — maar betoogt dat het uurtarief meer doet dan alleen uren meten: het is ook een instrument om onzekerheid te prijzen en risico’s bij de partij te leggen die het probleem heeft.
Marijn haalt ervaringen aan uit gesprekken met general counsel en CFO’s en uit het ontwikkeltraject van Lawyerlinq, een tool waarmee bedrijven offertes van meerdere kantoren kunnen vergelijken. Veel cliënten willen op papier besparen, maar zodra vaste kantoren worden gedwongen te concurreren, verschuift de focus snel naar kwaliteit, relatie, organisatiekennis en strategisch meedenken. Kosten blijken in de praktijk vaak secundair aan vertrouwen en continuïteit. Voor veel CFO’s wegen mogelijke besparingen op externe advocaatkosten bovendien te licht tegenover verbeteringen in marge of werkkapitaal; de inspanning om die 10% te winnen levert relatief weinig op in vergelijking met andere optimalisaties.
Een ander cruciaal punt is de rol van de opdrachtgever. Veel juridische projecten zijn moeilijk vooraf scherp af te bakenen: feiten en strategie veranderen tijdens het traject, en veel onzekerheden zijn niet in handen van de advocaat maar vallen onder het risico van de cliënt. Die dynamiek — vergelijkbaar met “scope creep” in andere sectoren — maakt vaste, voorspelbare prijzen problematisch. Als een cliënt geen helder omlijnde opdracht kan of wil formuleren, is het logisch dat een kantoor het prijsrisico afwentelt via urenverantwoording. AI verandert daar weinig aan: het reduceert tijd voor routinetaken, maar neemt niet alle onvoorziene factoren weg die tot extra werk en kosten leiden.
Kortom: hoewel AI de kostenstructuur zal verschuiven en sommige werkzaamheden snel goedkoper zal maken, zijn er praktische en gedragsmatige redenen waarom het uurtarief voorlopig blijft bestaan. Voor vaste prijzen zijn duidelijke scope-afspraken, betrokkenheid en acceptatie van risico-tradeoffs noodzakelijk; ontbreken die, dan blijft een model dat onzekerheid doorrekenen mogelijk het meest logisch. Marijn sluit af met een uitnodiging tot reflectie: AI of geen AI — wat vinden lezers zelf?