Advies RvS over initiatiefwetsvoorstel om de Spreidingswet in te trekken

In dit artikel:

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 13 juli 2026 zwaar uitgehaald naar het initiatiefwetsvoorstel van Tweede Kamerleden Ceulemans, Keijzer, Van der Plas, Russcher en Lammers om de Spreidingswet te schrappen. Die wet geldt sinds 1 februari 2024 en verplicht gemeenten om locaties voor asielopvang aan te wijzen, met als doel opvang beter over het land te verdelen, de druk eerlijker te spreiden en het gebruik van noodopvang te verminderen.

Volgens de initiatiefnemers belemmert de wet gemeenten in het inspelen op lokaal draagvlak en leidt zij af van het grotere probleem: de hoge instroom van asielzoekers. De Raad van State gaat daar niet in mee. In het advies staat dat het heel gebruikelijk is dat het Rijk gemeenten taken oplegt, en dat de Spreidingswet juist is ingevoerd omdat Nederland anders niet aan zijn wettelijke opvangplicht zou kunnen voldoen.

De Raad wijst er ook op dat gemeenten, provincies en het COA juist tegen afschaffing zijn. Als de wet verdwijnt, vrezen zij een onhoudbare situatie met voortdurende noodopvang en meer maatschappelijke onrust. Bovendien is de wet nog maar kort in werking: de verdeelcyclus is pas één keer volledig doorlopen, en uitvoeringsorganisaties hebben tijd nodig om het systeem goed te laten werken.

Belangrijk is volgens de Raad van State ook dat opvang en asielinstroom niet hetzelfde probleem zijn. Het intrekken van de Spreidingswet kan de opvangcapaciteit verkleinen en de praktische problemen juist verergeren. Daarom noemt de Afdeling advisering het wetsvoorstel schadelijk en adviseert zij om het niet in behandeling te nemen.