Advies Raad van State novelle strafbaarstelling illegaal verblijf

In dit artikel:

De Afdeling advisering van de Raad van State waarschuwt dat hulpverleners ondanks een wijzigingsvoorstel mogelijk toch strafbaar blijven voor het helpen van mensen zonder verblijfsrecht. In haar advies van 13 november 2025 over de novelle bij de Asielnoodmaatregelenwet oordeelt de Afdeling dat de voorbereiding van de beoogde strafbaarstelling van illegaal verblijf niet zorgvuldig en integraal is gewogen. Volgens de Afdeling roept de voorgestelde strafbaarstelling belangrijke vragen op over nut, noodzaak, uitvoerbaarheid en samenhang met bestaande wetten. De Raad vindt dat deze kwestie beter in een apart wetsvoorstel met volledige consultatie behandeld had moeten worden.

Het kabinet wil met de novelle deelnamevormen als medeplegen en medeplichtigheid bij het misdrijf illegaal verblijf uitsluiten, maar het Wetboek van Strafrecht kent geen dergelijke uitsluitingsgrond. De Afdeling vraagt de regering uit te leggen hoe die juridische oplossing past binnen de strafrechtsystematiek. Verder wijst de Afdeling erop dat illegaal verblijf nu al strafbaar kan zijn (bijvoorbeeld bij een inreisverbod of een ongewenstverklaring) en dat die bestaande bepalingen geen expliciete uitzondering voor hulpverleners bevatten. Hulpverleners die weten of redelijkerwijs mogen vermoeden dat iemand zo’n status heeft, kunnen dus strafbaar blijven. De Afdeling adviseert de regering duidelijk te maken hoe de novelle zich verhoudt tot bestaande strafbaarstellingen en het wetsvoorstel zonodig aan te passen om juridische onduidelijkheid en risico’s voor hulpverleners te vermijden.