Aanbod sociaal advocaten krimpt verder

In dit artikel:

Het aanbod van sociaal advocaten in Nederland is de afgelopen jaren fors geslonken en vergrijst, waarschuwen de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) en het Kenniscentrum Stelsel Gesubsidieerde Rechtsbijstand. Uit het rapport “Aanbod in beeld” blijkt dat het aantal sociaal advocaten in tien jaar met bijna een kwart afnam; het aandeel advocaten jonger dan 35 is sinds 2015 ruim 45% gedaald en bedroeg in 2024 nog maar 18%. Bijna een derde van de huidige groep bereikt binnen tien jaar de pensioenleeftijd.

Regionale tekorten zijn al zichtbaar: in sommige gebieden ontbreken bepaalde specialisaties volledig. Tegelijkertijd verschuift de praktijkstructuur richting kleinere eenheden: het percentage eenpersoonspraktijken steeg van 49 naar 56% tussen 2015 en 2024, en ongeveer 28% van de sociaal advocaten werkt inmiddels alleen. Ondanks dat het totaal aantal toevoegingen (gesubsidieerde zaken) stijgt, voert bijna 27% van de ingeschreven advocaten in 2024 geen toevoegingen uit; een relatief kleine groep met 50+ toevoegingen per jaar behandelt een steeds groter deel van het werk.

De RvR noemt betere vergoedingen en de invoering van een kantoortoeslag noodzakelijk om het grondrecht op rechtsbijstand te waarborgen. In februari 2025 zijn vergoedingen voor eenpersoonspraktijken opgehoogd naar schaal 12, maar kantoorverbanden blijven in de praktijk achter; die kantoren functioneren als kweekvijver voor jonge sociaal advocaten. De RvR ondersteunt het advies van Commissie Van der Meer II voor een kantoortoeslag om bestaande kantoren levensvatbaar te houden en regionale beschikbaarheid van specialisaties te beschermen.